Bəzən insanın yaşı sadəcə zamanın ölçüsü olmur. Elə insanlar var ki, onların keçdiyi həyat yolu yaşadıqları illərlə deyil, cəmiyyətə qazandırdıqları dəyərlərlə ölçülür. Azərbaycan elmi və ictimai həyatında son illər fəaliyyəti ilə diqqət çəkən Fərid Mustafayev də məhz belə simalardandır. Onun 40 illik ömür yolu təkcə şəxsi inkişaf tarixçəsi deyil, həm də elmə, dövlətçiliyə, gənclərə və milli maraqlara xidmət edən ardıcıl fəaliyyətin nümunəsidir. XXI əsrdə dövlətlərin inkişafını müəyyən edən əsas amillər sırasında insan kapitalı, elmi potensial, innovativ idarəçilik və güclü vətəndaş cəmiyyəti dayanır. Bu baxımdan müxtəlif istiqamətlərdə fəaliyyət göstərən, elmi biliklərini ictimai idarəçiliklə və dövlətçilik düşüncəsi ilə uzlaşdıran şəxslərin rolu daha da artır. Fərid Mustafayevin fəaliyyəti də məhz bu müasir yanaşmanın Azərbaycan nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. 1986-cı il 27 iyul tarixində dünyaya göz açan Fərid Mustafayev ali təhsilini Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində meliorasiya və torpaqların mühafizəsi ixtisası üzrə almışdır. Daha sonra Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunda magistratura təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vurmuş, elmi fəaliyyətini doktorantura pilləsində davam etdirmişdir. Bu təhsil yolu təsadüfi seçim deyildi. Dünyada ərzaq təhlükəsizliyi, iqlim dəyişiklikləri, torpaq deqradasiyası və su ehtiyatlarının azalması kimi problemlərin aktuallıq qazandığı dövrdə meliorasiya və torpaqşünaslıq strateji əhəmiyyət daşıyan elm sahələrindən birinə çevrilmişdir. Məhz belə bir istiqamətdə peşəkar kadr kimi formalaşmaq gələcəyə hesablanmış seçim idi. Əmək fəaliyyətinə 2011-ci ildə AMEA Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunda laborant kimi başlayan Fərid Mustafayev qısa müddətdə elmi işçi pilləsinə qədər yüksəlmişdir. Bu yüksəliş yalnız vəzifə artımı deyil, sistemli elmi fəaliyyətin, zəhmətin və peşəkarlığın nəticəsi idi.Onun araşdırmaları əsasən torpaqların münbitliyinin qorunması, meliorasiya sistemlərinin təkmilləşdirilməsi, şoranlaşma proseslərinin öyrənilməsi, ekoloji təhlükəsizlik və dayanıqlı kənd təsərrüfatının inkişafı istiqamətlərini əhatə etmişdir. Müasir dünyada BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri sırasında torpaq ehtiyatlarının qorunmasının xüsusi yer tutduğunu nəzərə alsaq, bu istiqamətdə aparılan elmi fəaliyyətin təkcə akademik deyil, həm də strateji əhəmiyyət daşıdığı aydın görünür. Fərid Mustafayev 60-dan artıq elmi məqalənin müəllifidir. Onun araşdırmaları Scopus və AGRIS kimi nüfuzlu beynəlxalq elmi bazalarda yer almışdır. Bu fakt Azərbaycan alimlərinin beynəlxalq elmi məkanda təmsilçiliyinin gücləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Lakin Fərid Mustafayevin fəaliyyəti yalnız laboratoriyalar və elmi konfranslarla məhdudlaşmır. Onun fəaliyyətinin diqqətçəkən cəhətlərindən biri elmlə ictimai məsuliyyəti paralel inkişaf etdirməsidir. 2017–2021-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri kimi yüzlərlə gəncin elmə cəlb olunması, onların beynəlxalq layihələrdə iştirak imkanlarının genişləndirilməsi və elmi mühitdə fəallığının artırılması istiqamətində mühüm təşəbbüslər həyata keçirmişdir. Gənclərin motivasiyası, onların beynəlxalq əlaqələrinin qurulması və elmi mühitə inteqrasiyası hər bir ölkənin intellektual təhlükəsizliyinin əsas elementlərindən biridir. 2021–2022-ci illərdə Avrasiya Torpaqşünaslar Cəmiyyətləri Federasiyasının Gənclər Bölməsinin Prezidenti seçilməsi isə Azərbaycan elminə göstərilən beynəlxalq etimadın göstəricisi hesab oluna bilər. Bu vəzifədə fəaliyyət göstərərək müxtəlif ölkələrin alimləri arasında əməkdaşlığın inkişafına töhfə vermiş, Azərbaycanın elmi potensialını beynəlxalq platformalarda layiqincə təmsil etmişdir. Müasir dövrdə elmi diplomatiya dövlətlərin “yumşaq güc” siyasətinin mühüm elementlərindən hesab olunur. Elmi əməkdaşlıq ölkələr arasında siyasi münasibətlərdən daha davamlı körpülər yarada bilir. Bu baxımdan Fərid Mustafayevin beynəlxalq elmi platformalardakı fəaliyyəti yalnız fərdi uğur deyil, Azərbaycanın elmi nüfuzunun möhkəmləndirilməsinə xidmət edən fəaliyyət kimi qiymətləndirilməlidir.
Onun təşkilatçılıq bacarığı da ayrıca diqqət çəkir. Avrasiya Torpaq Konqresinin həm Azərbaycanda, həm də Türkiyədə keçirilən toplantılarında Təşkilat Komitəsinin üzvü və Azərbaycan üzrə əlaqələndirici kimi fəaliyyət göstərməsi beynəlxalq tədbirlərin yüksək səviyyədə təşkilində qazandığı təcrübənin göstəricisidir.
Böyükmiqyaslı beynəlxalq tədbirlərin uğuru yalnız elmi məzmunla deyil, peşəkar idarəçilik, koordinasiya və komanda işinin düzgün qurulması ilə müəyyən olunur. Bu baxımdan onun fəaliyyəti müasir layihə idarəçiliyi prinsiplərinə uyğun nümunələrdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Fərid Mustafayev eyni zamanda ictimai-siyasi sahədə də fəal mövqeyi ilə seçilir. Hazırda Yeni Azərbaycan Partiyasının Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutu üzrə sədr müavini kimi dövlətçilik dəyərlərinin təbliği, milli maraqların müdafiəsi və gənclər siyasətinin həyata keçirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərir. Onun müəllifi olduğu 500-dən artıq ictimai-siyasi məqalə müxtəlif mövzuları əhatə edir. Dövlətçilik, milli maraqlar, ekologiya, gənclər siyasəti, beynəlxalq münasibətlər və ictimai inkişaf istiqamətlərində yazdığı analitik məqalələr ölkənin aparıcı informasiya resurslarında müntəzəm dərc edilmişdir. Bu məqalələrdə diqqət çəkən əsas məqam emosional ritorikadan daha çox faktlara, analitik təhlilə və dövlət maraqlarına əsaslanan yanaşmanın üstünlük təşkil etməsidir. Seçki proseslərində müxtəlif illərdə məntəqə seçki komissiyasının sədri kimi fəaliyyəti də onun ictimai məsuliyyətinin başqa bir istiqamətini nümayiş etdirir. Demokratik institutların möhkəmləndirilməsi, qanunvericiliyin düzgün tətbiqi və seçki proseslərinin şəffaf təşkili vətəndaş məsuliyyətinin mühüm göstəricilərindəndir. Vətənpərvərlik onun fəaliyyətində yalnız fikir olaraq deyil, əməli fəaliyyət kimi də özünü göstərir. Azərbaycan Ordusuna dəstək layihələrində iştirakı, hərbi hissələrlə əməkdaşlığı, sosial təşəbbüslərə verdiyi töhfələr və xüsusilə 2022-ci ildə Laçın–Xankəndi yolunda keçirilən dinc ekoloji aksiyada qrup rəhbəri kimi fəaliyyəti onun ictimai mövqeyinin konkret nümunələridir. Bu xidmətlərinə görə müxtəlif dövlət qurumları, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Yasamal Rayon İcra Hakimiyyəti və hərbi qurumlar tərəfindən fəxri fərmanlar və təşəkkürnamələrlə təltif olunmuşdur. Müasir dünyada uğurlu karyera yalnız bir sahədə peşəkar olmaqla məhdudlaşmır. Elmi fəaliyyət, ictimai məsuliyyət, liderlik, beynəlxalq əməkdaşlıq və milli maraqlara xidmət kimi istiqamətlərin vəhdəti insanın cəmiyyət üçün yaratdığı real dəyəri müəyyənləşdirir. Fərid Mustafayevin fəaliyyətində də məhz bu balans aydın görünür. 40 yaş həyatın hesabat dövrü deyil. Əksinə, toplanmış təcrübənin yeni mərhələyə keçid nöqtəsidir. Bu yaş artıq formalaşmış dünyagörüşünün, peşəkarlığın və strateji baxışın daha geniş imkanlarla reallaşdırılması üçün mühüm mərhələ hesab olunur. 40 illik ömür yolu göstərir ki, insanın qazandığı ən böyük uğur tutduğu vəzifələr deyil, gördüyü faydalı işlər, yetişdirdiyi insanlar və cəmiyyətə verdiyi dəyərdir. Fərid Mustafayevin keçdiyi yol da məhz bu dəyərlər üzərində qurulmuş həyat fəlsəfəsinin uğurlu nümunəsidir. İnanırıq ki, onun elmi, ictimai və təşkilati fəaliyyəti qarşıdakı illərdə də Azərbaycanın inkişafına, dövlətçilik ənənələrinin möhkəmlənməsinə və milli maraqların müdafiəsinə xidmət edəcək. Bu gün Fərid Mustafayev elmi və ictimai fəaliyyətini daha geniş platformalarda davam etdirir. O, Azərbaycan Torpaqşünaslar Cəmiyyətinin və “Tərəqqi” Sosial-İqtisadi Araşdırmalar İctimai Birliyinin sədr müavini kimi ölkədə elmin inkişafı, vətəndaş cəmiyyətinin gücləndirilməsi, sosial təşəbbüslərin dəstəklənməsi və ictimai institutların fəaliyyətinin genişləndirilməsi istiqamətində ardıcıl fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda Gənclərin Antinarkomaniya İctimai Birliyinin üzvü olaraq sağlam həyat tərzinin təbliği, gənclərin zərərli vərdişlərdən uzaqlaşdırılması və maarifləndirmə layihələrinin həyata keçirilməsində yaxından iştirak edir. O, həmçinin Qərbi Azərbaycan İcmasınınvə “İMZA” Sosial İnkişafa Dəstək İctimai Birliyinin üzvü kimi milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi, ictimai həmrəylik və sosial inkişaf təşəbbüslərinin reallaşdırılmasına öz töhfəsini verir. Bundan başqa, Seneqal–Azərbaycan Əməkdaşlıq Şurasının əlaqələndirici şəxsikimi iki ölkə arasında elmi, humanitar və ictimai əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində fəaliyyətini uğurla davam etdirir.
Bütün bunlar göstərir ki, Fərid Mustafayev üçün ictimai fəaliyyət yalnız ayrı-ayrı təşkilatlarda təmsil olunmaq deyil, müxtəlif sahələr arasında əməkdaşlıq körpüləri yaratmaq, elm, dövlətçilik, vətəndaş cəmiyyəti və beynəlxalq əlaqələri vahid məqsəd ətrafında birləşdirərək cəmiyyətin inkişafına xidmət etmək missiyasıdır. Qırx illik həyat yolunda qazandığı təcrübə, formalaşdırdığı peşəkar nüfuz və həyata keçirdiyi təşəbbüslər onun qarşıdakı illərdə də Azərbaycan elminə, dövlətçiliyinə və ictimai inkişafına mühüm töhfələr verəcəyinə inam yaradır.
Müəllif: Sübhan
