İnsanlar iki cür yaşayır: ayaqlarının altındakı torpağa baxaraq və gözlərini üfüqə dikərək. Birincilər günü başa vurmağa çalışırlar, ikincilər isə sabahı qurmağa. Bəlkə də elə buna görə tarix həmişə üfüqə baxanların adı ilə yazılır.
Üfüq qəribə anlayışdır. Ona nə qədər yaxınlaşsan da, bir o qədər uzaqlaşır. Lakin insanı yormayan da, ruhdan salmayan da elə budur. Çünki üfüq çatılacaq məkan deyil, yol göstərən istiqamətdir. İnsan həyatını mənalı edən də son mənzil yox, o mənzilə doğru atılan addımlardır.
Bu gün dünya sürətlə dəyişir. Texnologiyalar yenilənir, sərhədlər fərqli məna qazanır, informasiya saniyələr içində qitələri dolaşır. Amma bütün bu dəyişikliklərin içində dəyişməyən bir həqiqət var: gələcəyi yalnız üfüqə baxan insanlar qururlar. Onlar gündəlik qayğıların əsiri olmur, zamanın fövqünə qalxaraq sabahın şəklini bugündən görməyə çalışırlar.
Üfüqə baxmaq xəyalpərəstlik deyil. Əksinə, bu, ən böyük məsuliyyətdir. Çünki uzağı görən insan yaxınını da daha düzgün qiymətləndirir. Ağac əkən bağban bilir ki, onun kölgəsində bəlkə də özü oturmayacaq. Müəllim bilir ki, öyrətdiyi şagirdin uğurunu illər sonra görəcək. Dövlət xadimi anlayır ki, böyük qərarların nəticəsi bəzən bir nəslin ömrünə sığmır. Deməli, üfüqə baxmaq gələcək qarşısında vicdanlı olmaqdır.
Cəmiyyətlərin də taleyi fərdlərinki kimidir. Öz tarixini yalnız keçmişin xatirəsinə çevirən xalqlar zamanla yaddaşa çevrilirlər. Keçmişindən güc alıb gələcəyini quran xalqlar isə tarix yazmağa davam edirlər. Milli yaddaş yalnız xatırlamaq üçün deyil, sabahı inşa etmək üçündür.
Bəzən elə bilirik ki, böyük dəyişikliklər gurultulu addımlarla başlayır. Əslində isə hər böyük yol sakit bir baxışdan başlayır. Bir alimin laboratoriyada qurduğu xəyal, bir yazıçının boş vərəq qarşısındakı düşüncəsi, bir əsgərin Vətənə sədaqəti, bir müəllimin sinif otağındakı inamı… Bunların hamısı üfüqə baxmağın fərqli şəkilləridir.
Üfüqə baxan insanlar çox danışmırlar. Onlar daha çox düşünür, daha çox yaradır, daha çox məsuliyyət daşıyırlar. Çünki bilirlər ki, zaman gurultunu yox, izi xatırlayır. İnsan ömrünün qiyməti də söylədiyi sözlərlə deyil, qoyduğu izlə ölçülür.
Bəlkə də hər səhər özümüzə verəcəyimiz ən vacib sual budur: bu gün gözlərimiz yalnız ayaqlarımızın altını görəcək, yoxsa üfüqü də? Çünki insanın baxdığı yer, əslində, onun getdiyi istiqamətdir. Üfüqə baxanların yolu uzun olur, amma həmin yolun sonunda yalnız onların deyil, bütöv bir cəmiyyətin sabahı görünür.
