Almaz yağışı Yer kürəsində deyil, Günəş sisteminin bəzi uzaq planetlərində baş verdiyi düşünülən qeyri-adi təbiət hadisəsidir. Alimlərin fikrincə, xüsusilə Uran və Neptun kimi planetlərin atmosferinin dərinliklərində yüksək təzyiq və temperatur nəticəsində karbon atomlarından almaz kristalları əmələ gələ bilər. Bu səbəbdən bu hadisəyə bəzən “almaz yağışı” deyilir. Uran və Neptunun atmosferi, əsasən, hidrogen və heliumdan ibarət olsa da, burada metan da mühüm yer tutur. Metanın tərkibində karbon və hidrogen atomları vardır. Planetlərin dərin qatlarına doğru getdikcə təzyiq və temperatur kəskin şəkildə artır. Bu ekstremal şəraitdə metan molekulları parçalanır və karbon atomları bir-birinə birləşərək bərk karbon strukturları yarada bilər. Təzyiq daha da yüksəldikcə karbonun almaz formasında kristallaşdığı ehtimal edilir.
Əmələ gələn almaz kristalları planetin atmosferinin daha dərin qatlarına doğru hərəkət edə bilər. Onlar aşağıya doğru düşdükcə temperatur və təzyiq daha da artır. Buna görə də hadisə Yer üzündə gördüyümüz yağışdan tamamilə fərqlənir. Söhbət buludlardan düşən parlaq daşlardan deyil, planetlərin daxilində baş verən nəhəng və çox yavaş bir fiziki prosesdən gedir. Alimlər almaz yağışının mövcudluğunu birbaşa müşahidə edə bilmirlər. Çünki Uran və Neptunun dərin atmosfer qatları insan cihazları üçün son dərəcə əlçatmazdır. Lakin laboratoriya təcrübələri bu hadisənin baş verə biləcəyinə dair mühüm sübutlar təqdim edib. Tədqiqatçılar xüsusi lazerlər və yüksək təzyiq yaradan qurğular vasitəsilə planetlərin daxilindəki şəraitə bənzər mühit yaratmağa çalışıblar və karbon tərkibli materiallarda almazın əmələ gəlməsini müşahidə ediblər.
Beləliklə, milyardlarla kilometr uzaqlıqda yerləşən bu buz nəhəngləri öz daxillərində səma parlaqlığında qiymətli xəzinələr – əsl almaz yağışları gizlədirlər.
Hazırladı: Mədinə Məcidli
