Mədinə Məcidli • Xəbərlər

Bakı haqqında ən maraqlı rekordlar və tarixi faktlar

Bakı ­– dünya tarixində mühüm iz qoymuş, bir sıra ilkə imza atmış şəhərlərdən biridir. Xəzər dənizinin sahilində yerləşən şəhər neft sənayesi, memarlığı, mədəniyyəti və qeyri-adi tarixi ilə seçilir. Bakının elə rekordları və maraqlı faktları var ki, onların bəziləri hətta şəhərin sakinləri üçün də təəccüblü ola bilər.

Dünyada ilk sənaye üsulu ilə neft quyularından biri Bakıda qazılıb

Bakının dünya tarixinə qazandırdığı ən mühüm nailiyyətlərdən biri neft sənayesi ilə bağlıdır. 1846-cı ildə Bibiheybətdə 21 metr dərinliyində quyu qazılaraq sənaye üsulu ilə neft hasil edilib. Azərbaycan Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, bu hadisə dünyada sənaye neft hasilatının tarixində ilk nailiyyət kimi qəbul olunur. Həmin dövrdə ABŞ-da da neft hasilatı inkişaf etməyə başlamışdı, lakin Bibiheybətdəki hadisə ondan 13 il əvvəl baş vermişdi.

Neft Daşları – dənizin ortasında salınmış qeyri-adi şəhər

Təsəvvür edin ki, dənizin ortasında yollar, yaşayış binaları, iş yerləri və bir-birinə birləşdirilmiş platformalar var. 1949-cu ildə burada dənizdə neft hasilatı üçün ilk quyu işə salınıb. Sonradan polad dayaqlar üzərində geniş sənaye qəsəbəsi yaradılıb. Neft Daşları dünyanın ilk açıq dəniz neft platforması kimi “Ginnesin Rekordlar Kitabında” tanınıb. Onun ən qeyri-adi cəhətlərindən biri dənizin üzərində adi şəhər həyatına bənzər infrastrukturun qurulmasıdır.

Dünyanın ilk neftdaşıyan tankerlərindən biri Bakıda yaradılıb

Bakının neft tarixi təkcə quyularla məhdudlaşmır. 1877-ci ildə neftin Xəzər dənizi vasitəsilə daşınması üçün metal gövdəli Zoroastr tankeri inşa edilib. Bu gəmi neftin xüsusi tanker vasitəsilə daşınması tarixində mühüm yeniliklərdən biri idi. Bu gün Bakı bulvarında yerləşən Suraxanı gəmi-muzeyi də həmin dənizçilik və neftçilik irsini yaşadır. Muzey 2021-ci ildə fəaliyyətə başlayıb və ziyarətçilərə gəminin keçmiş həyatını yaxından tanımaq imkanı verir.

Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı – Xəzərin ən böyük logistika mərkəzi

Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Xəzər regionunun ən böyük multimodal logistika mərkəzidir. Ələt qəsəbəsində yerləşən liman Avropa ilə Asiyanı birləşdirən beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarında mühüm rol oynayır. Limanın hazırkı layihə gücü ildə 15 milyon ton yük və 100 min TEU konteyner təşkil edir. Gələcək genişləndirmə ilə bu göstəricilərin daha da artırılması nəzərdə tutulur. Dəmir yolları, avtomobil yolları və dəniz nəqliyyatının birləşdiyi liman Azərbaycanın tranzit imkanlarını gücləndirir və ölkənin Orta Dəhlizdəki mövqeyini möhkəmləndirir.

Bakı dünyanın ən qeyri-adi təbii hadisələrindən biri ilə tanınır: Yanar Dağ

Bakının yaxınlığında yerləşən Yanar Dağ təbii qazın yer səthindən çıxaraq alovlandığı nadir təbiət məkanlarından biridir. Yamac boyunca yanan alovlar xüsusilə axşam saatlarında təsirli mənzərə yaradır. Azərbaycan qədim dövrlərdən odla əlaqələndirildiyinə görə, belə təbii hadisələr ölkənin tarixində və mədəniyyətində də xüsusi yer tutub

Bakı Şərqlə Qərbin memarlıq görüşüdür

Bakının ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri müxtəlif dövrlərə aid memarlıq nümunələrinin eyni şəhərdə birləşməsidir. İçərişəhərdə orta əsrlərin izlərini, Qız qalasını və Şirvanşahlar sarayını görmək mümkündür.

Bakı bulvarı şəhərin ən tanınmış simvollarından biridir

Dənizkənarı Milli Park Bakının sakinlərinin, turistlərin ən çox üz tutduğu məkanlardan biridir. Bulvar 1909-cu ildə salınıb və illər ərzində genişləndirilərək şəhərin əsas istirahət zonalarından birinə çevrilib. Burada Xəzər dənizinin mənzərəsini seyr etmək, gəzmək, velosiped sürmək və müxtəlif mədəniyyət məkanlarını ziyarət etmək mümkündür. Bulvarın özəlliyi ondadır ki, o, şəhərin tarixi inkişafının müxtəlif mərhələlərini əks etdirir.

Dəniz Mall – Bakının ən böyük ticarət və əyləncə mərkəzlərindən biri

Dəniz Mall Bakının müasir memarlığını əks etdirən ən diqqətçəkən tikililərdən biridir. Xəzər dənizinin sahilində, Bakı bulvarının yaxınlığında yerləşən bu ticarət və əyləncə mərkəzi 2020-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Binanın qeyri-adi forması səkkizguşəli ulduzu xatırladır və Azərbaycan mədəniyyətinin simvollarından ilhamlanıb. Mərkəzdə mağazalar, restoranlar, kafelər, kinoteatr və müxtəlif əyləncə məkanları fəaliyyət göstərir. Mərkəzin ümumi sahəsi rəsmi məlumatlara əsasən 43 619 kvadratmetrdir. Bəzi mənbələrdə isə layihənin daha geniş sahə göstəriciləri verilir. Dəniz Mall-ı fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri onun Xəzər sahilində yerləşməsi və alış-verişlə əyləncəni vahid məkanda birləşdirməsidir.

Dünyanın ən böyük bayraqlarından biri Bakıda dalğalanır

Bakının ən diqqətçəkən rəmzlərindən biri Dövlət Bayrağı Meydanında dalğalanan Azərbaycan bayrağıdır. 18 noyabr 2025-ci ildə bayrağın ölçüləri 80 metr uzunluq və 40 metr en olmaqla Ginnesin Rekordlar Kitabında qeydə alınıb. Bayrağın sahəsi 3 200 kvadratmetrdən çoxdur. Meydandakı bayraq dirəyinin hündürlüyü isə təxminən 201 metrdir. Bu göstəricilər Bakını dünyanın ən böyük bayraqlarından birinin dalğalandığı şəhərlərdən birinə çevirir.

Alov qüllələri – müasir Bakının memarlıq simvolu

Bakının müasir simasını dünyaya tanıdan ən məşhur tikililərdən biri Alov qüllələridir. Üç göydələndən ibarət bu kompleksin ən hündür qülləsi 182 metrə çatır. Alov formasında layihələndirilən binalar Azərbaycanın “Odlar yurdu” kimi tanınmasına işarə edir. Qüllələrin fasadında quraşdırılmış LED işıqlandırma sistemi gecələr alov hərəkətini xatırladan görüntü yaradır. Kompleksdə yaşayış sahələri, ofislər və hotel fəaliyyət göstərir. Alov qüllələri bu gün Bakının beynəlxalq səviyyədə tanınan memarlıq rəmzlərindən biridir.

Bakı Olimpiya Stadionu – ölkənin ən böyük stadionu

Bakı Olimpiya Stadionu Azərbaycanın ən böyük stadionudur. 2015-ci il martın 6-da açılan stadion təxminən 69 870 tamaşaçı tutumuna malikdir. Böyük idman yarışları, beynəlxalq futbol matçları və mötəbər tədbirlər üçün nəzərdə tutulan bu arena 2015-ci ildə keçirilən ilk Avropa Oyunlarının əsas məkanlarından biri olub. Stadionun müasir quruluşu və böyük tutumu Bakının beynəlxalq idman tədbirlərinə ev sahibliyi etmək imkanlarını nümayiş etdirir.

Müəllif: Mədinə Məcidli