2025-ci il Nobel Sülh Mükafatı alan şəxs kimdir?
Norveç Nobel Komitəsi 2025-ci il üçün Nobel Sülh Mükafatını Mariya Korina Maçadoya təqdim etmək qərarına gəlib.
“Füyuzat”ın Nobel mükafatının rəsmi saytı – “Nobelprize.org”a istinadən verdiyi məlumata görə, bu mükafat ona Venesuela xalqının demokratik hüquqları uğrunda yorulmaz fəaliyyəti və ölkədə diktaturadan demokratiyaya dinc və ədalətli keçidə nail olmaq üçün apardığı mübarizəyə görə verilib.
Qeyd edək ki, Venesuelada demokratiya hərəkatının lideri olan Mariya Korina Maçado son illərdə Latın Amerikasında sivil cəsarətin ən parlaq nümayəndələrindən biri kimi tanınır. O, bir vaxtlar zəifləyən siyasi müxalifət daxilində azad seçkilər və nümayəndəli hökumət uğrunda ortaq zəmin yaradan əsas və birləşdirici fiqura çevrilib.
Bir zamanlar nisbətən demokratik və firavan olan Venesuela hazırda humanitar və iqtisadi böhrandan əziyyət çəkən avtoritar rejimə çevrilib. Əhalinin böyük hissəsi yoxsulluq içərisində yaşayır, 8 milyona yaxın insan ölkəni tərk edib. Müxalifət isə seçki saxtakarlıqları, hüquqi təqib və həbslərlə sistematik şəkildə sıxışdırılır.
Siyasi fəaliyyət üçün son dərəcə çətin şəraitdə çalışan Mariya Korina Maçado demokratik inkişafa sadiq olan “Sumate” təşkilatının təsisçisi kimi 20 ildən artıqdır ki, azad və ədalətli seçkilər uğrunda mübarizə aparır. O vaxtdan bəri həm siyasi fəaliyyətində, həm də vətəndaş cəmiyyətində göstərdiyi təşəbbüslərlə məhkəmə müstəqilliyi, insan hüquqları və xalqın səsinin eşidilməsi üçün davamlı şəkildə çıxış etməkdədir.
2024-cü il prezident seçkiləri ərəfəsində Mariya Korina Maçado müxalifətin vahid namizədi idi. Lakin hakimiyyət onun namizədliyini qeydə almadı. Demokratiya davamlı sülhün əsas şərti olsa da və həmin il keçirilən seçkilər əvvəlkilərdən daha çox sayda olsa da, ədalətsiz idi.
Norveç Nobel Komitəsi uzun illərdir repressiyalara sinə gərmiş, həbsxanalarda, küçələrdə və meydanlarda azadlıq ümidi ilə dinc müqavimət göstərən qadın və kişiləri mükafatlandırmaqla tanınır.
Xatırladaq ki, 2024-cü ildə Mariya Korina Maçado real təhlükələr səbəbindən gizlənərək yaşamağa məcbur olub. Lakin onun ölkəni tərk etmək əvəzinə qalmaq qərarı milyonlarla insana ilham verib.
Avtoritar rejimlər hakimiyyəti zorla ələ keçirdikdə azadlıq uğrunda ayağa qalxan və müqavimət göstərən cəsur insanları tanımaq olduqca vacibdir. Demokratiyanın mövcudluğu risklərə baxmayaraq, susmaqdan imtina edən, irəliyə addım atmağa cəsarət edən və azadlığın daim müdafiə olunmalı dəyər olduğunu xatırladan şəxslərdən asılıdır.
Mariya Korina Maçado Alfred Nobelin vəsiyyətnaməsində göstərilən Nobel Sülh Mükafatı üçün əsas meyarlara tam cavab verir. O, ölkə müxalifətini birləşdirib, cəmiyyətin militarizasiyasına qarşı ardıcıl mövqe sərgiləyib və sülh yolu ilə demokratik keçidi dəstəkləyib.
Maçado Venesuela vətəndaşlarının əsas hüquqlarının qorunduğu, səslərinin eşidildiyi və insanların sülh içində yaşaya biləcəyi gələcəyə olan ümidi təcəssüm etdirir.
