Xəstələnəndən yadını-yaddaşını itirmişdi.
Hərəyə qədimdən bir ad qoşub beləcə yaşayırdı.
Əlləri tez-tez çirklənirdi. Yumurdu. Evin içində divardan tuta-tuta yeriyirdi ki, yıxılmasın. Divarda boyu boyda əyri-üyrü iz qalmışdı. Qabarlı, qaba əlləri sadə divar boyasını xətt-xətt kəsmişdi.
Ora baxdıqca xəttin o tayına keçirdim. Atamın yanına.
Yolu qalxdıqca xatirələri də mənimlə birgə evə tərəf addımlayırdı. Yadımdadır, o, ağrıdan qıvrıldığı vaxtlarda da qəddini əymirdi, həmin sərt duruşun izləri yoxluğunda bizimlə qalmışdı.
İndi onun güclü səsinə ehtiyacım vardı. Son sözünü yadıma salmağa çalışdım. Ağlıma gəlmədi.
“Evə gec gəlmə, yurdun yiyəsi sənsən”, “Sənə dəyib dolaşmırlar ki?”, “Bu gün məni ac qoyublar, bala”… xəstə səsi qulağımda kəsik-kəsik qalmışdı.
İndi yanımda olsaydı, əllərini çiynimə qoyub deyərdi: “Dərd eləmə, düzələr”.
Mən isə bu gün evdəkilərə nə deyəcəyimi bilmirdim.
Nizami küçəsi ilə üzü yuxarı – evə doğru gedirdim. Addımlarımı yeyinlədirdim, amma yol uzanırdı. Evlərlə yanaşı dalanlar da dağıntıların altında qalmışdı.
Üzüyuxarı qalxdıqca ağırlaşırdım. Məscidin arxasına çatanda azan səsini eşidib dayandım. “Bəlkə, son kəlməsi “kəlmeyi-şəhadət” olub…” Bunu heç vaxt bilməyəcəm.
Azan qurtaranda artıq çəpərin yanına çatmışdım. Şəhərin tozanağında evimiz kirli görünürdü. Atam sağ olsaydı, ordan qışqıracaqdı ki, üzümləri buda, həyəti təmizlə. Mən də özümü eşitməzliyə vuracaqdım. Axırda özü yorula-yorula hər şeyi sahmana salacaqdı.
Hirsləndiyi vaxtlarda hikkəli danışardı. Çox vaxt onu tənək qayçısına bənzədirdim: danışdıqca kəsib-tökürdü.
Dəmir qapını dartdım. Açılmadı. Bir də dartdım. Qapı ağırlaşmışdı.
Evdə halımı başa düşdülər. Süst-məst idim. Oğlum Araz boynuma hoppandı. Üz-gözündən öpdüm. Evin qoxusu üstünə sinmişdi. Qucağıma alıb oturdum. Heç kim nəsə soruşmadı. Səsimi qaldırdım ki, hamı eşitsin: “Yır-yığış edin. Bir-iki günə köçürük. Bizim ev də plana düşüb. Ancaq vacib şeyləri götürəcəyik”.
– Nə dedin, ata? – Araz təəccüblə soruşdu, – bu bottana ev nətər suya düşüb?
– Yox, sənə qurban, suya yox… plana.
– Plan nədi ki?
– Araz, böyüyəndə başa salaram. Biz indi köçməliyik.
– Ata, bizim evimizin işığın kəsəcəklər ki?
– …
– Mən qaranlıqdan qorxuram.
– Mən də.
– Bəs biz gedəndə evimiz tək qalacaq?
– Daha evimizin bizə ehtiyacı olmayacaq.
– Ata!
– Hə, oğlum…
– Evlər öləndə onları harda basdırırlar?
– Babaların yanında, oğlum…
Araz boynumu möhkəm qucaqladı.
İxtiyarsız şəkildə gözümü divara zillədim. Bu dəfə tək deyildim. Oğlum Araz da mənimlə birgə babasının izinə baxırdı.
Fidan Vahid
